Okra

Rassen

Okra biedt veel meer diversiteit dan de bekende groene bollen die je in supermarkten vindt. De variëteiten verschillen in kleur, lengte, structuur, planthoogte, productiviteit, zachtheid en hun aanpassing aan verschillende groeiverhoudingen.

1. ‘Clemson Spineless’

Een van de bekendste okra-soorten wereldwijd.

Ontwikkeld in de Verenigde Staten, produceert ‘Clemson Spineless’ middelgrote, licht geribbeld groene pitten en wordt het gewaardeerd vanwege de betrouwbare productiviteit en de relatief lage oogstkarakteristieken.
De planten zijn krachtig en bereiken onder gunstige omstandigheden vaak een hoogte van 120-180 cm.
Het is een uitstekende keuze voor beginners en kwekers die op zoek zijn naar een traditionele culinaire okra.

2. ‘Red Burgundy’

Een opvallende sierlijke en eetbare cultivar met diepe bordeauxrode vruchten, roodbruine stengels en aantrekkelijke groene bladgroei.
De kleurrijke bollen vormen een dramatisch contrast met de gele bloemen van de plant.
De rode pigmentatie kan tijdens het koken vervagen, maar de jonge peulen behouden de vertrouwde smaak en textuur van okra.
Vooral geschikt voor eetbare siertuinen.

3. ‘Jambalaya’

Een vroege, relatief compacte hybride die is ontwikkeld voor een productieve teelt.
Het wordt gewaardeerd vanwege de uniforme groene bladeren en de groeiwijze die geschikt is voor kleinere kweekruimten.
De relatief vroege productie maakt het de moeite waard om het te overwegen in regio's met kortere warme seizoenen.

4. ‘Emerald’

Een klassieke cultivar met groene vruchten, bekend om zijn gladde, relatief slanke vruchten.
In tegenstelling tot sterk geribbeldere variëteiten, produceert ‘Emerald’ pitten met een gladdere buitenkant.
De zachte, jonge vruchten zijn bijzonder geschikt voor het snijden, frituren en traditionele Zuidelijke gerechten.

5. ‘Hill Country Red’

Een uniek erfgoed dat verbonden is met Texas en het Amerikaanse zuiden.
Het produceert groene zaadpitten met een rode kleur en opvallende ribbenstructuur.
De planten zijn krachtig en worden gewaardeerd vanwege hun ongebruikelijke uiterlijk en de traditionele culinaire kwaliteiten.

6. ‘Ster van David’

Een erfgoedvariëteit die bekend staat om zijn sterk geribbeldte vruchten.
Bij snijden in het midden vertonen de bollen vaak een opvallende stervormige contouf.
Het is bijzonder geschikt voor traditionele stoofschotels en gerechten waar de verdikkingseigenschappen van de okra wenselijk zijn.

7. ‘Louisiana Green Velvet’

Een krachtige, productieve cultivar die langgerekte groene bollen produceert.
Het is verbonden met de traditionele keuken van Louisiana en wordt gewaardeerd vanwege zijn zachtheid wanneer het nog jong wordt geoogst.
Bij warme omstandigheden kunnen planten relatief hoog worden.

8. ‘Burgundy’

Een naam die soms commercieel wordt gebruikt voor selecties van okra met rode vruchten, waaronder planten die verwant zijn aan of onder de naam ‘Red Burgundy’ worden verkocht.
Omdat de benamingen van de planten kunnen verschillen tussen verschillende leveranciers, is verificatie van de botanische en zaadbronnen nuttig bij het opbouwen van een cultivarcollectie.

9. ‘Annie Oakley II’

Een productieve hybride met compact tot matig krachtige groei.
Het wordt gewaardeerd vanwege de uniforme ontwikkeling van de zaden en de betrouwbare oogstkarakteristieken.
Een praktische keuze voor kwekers die geïnteresseerd zijn in een commerciële productie.

10. ‘Silver Queen’

Een ongewoon pale-podde cultivar die lichtgroene tot romige pods produceert.

Door zijn unieke uiterlijk is het bijzonder interessant voor verzamelaars en tuiniers die alternatieven zoeken voor de traditionele groene en rode okra.

Okra verbouwen

Okra is in wezen een warmte-liefde plant. In tegenstelling tot veel Europese groenten presteert deze minder goed op koud terrein en is hij het meest productief bij constant warme weersomstandigheden.

Behoefte aan licht

Okra heeft volledige zon nodig voor een krachtige groei en een betrouwbare oogst van de zaden.

Zorg voor ten minste zes tot acht uur daglicht per dag, waarbij meer zonlicht over het algemeen gunstig is als de temperatuur en de waterbeschikbaarheid geschikt zijn.

In kasplantenbedden moet ervoor gezorgd worden dat de planten voldoende licht krijgen zonder dat er teveel warmte opbouwt.

Temperatuurvereisten

Warmte is essentieel voor een succesvolle kieming en groei.

Zaden ontkiemen het meest betrouwbaar wanneer de bodemtemperaturen ongeveer 24-32°C bereiken.

Gevestigde planten presteren over het algemeen goed bij dagtemperaturen van rond 24-35°C, hoewel overmatige hitte in combinatie met droogte de bloei en de vruchtzetting kan verminderen.

De groei vertraagt aanzienlijk bij koele omstandigheden, vooral wanneer de temperaturen onder ongeveer 15°C dalen.

Okra is niet vorstbestendig.

Behoeften van de bodem

Okra houdt van vruchtbare, goed doorlatende grond die rijk is aan organische stoffen.

Loemrijke of zandloemrijke grondsoorten zijn bijzonder geschikt.

Hoewel de plant een breed scala aan bodemomstandigheden kan verdragen, kan zwaar doorweekt grondwater de wortelontwikkeling beperken en het risico op ziekten verhogen.

Een pH-waarde van de bodem van ongeveer 6,0–7,5 is over het algemeen geschikt.

Water geven

Okra ontwikkelt een relatief diep wortelsysteem en wordt na de aanplanting matig droogtebestendig.

Maar consistent vocht is belangrijk tijdens de bloei- en pootproductie.

Onregelmatige watergift kan de oogst verminderen en leiden tot harde of slecht ontwikkelde pitten.

Voordat u de grond grondig bevochtigt, moet u de bodem niet vaak natmaken, maar alleen de oppervlakte van de grond.

Bevruchting

Okra profiteert van vruchtbare grond en een uitgebalanceerde voeding.

Voeg volwassen compost toe voordat u plant en voeg extra voedingsstoffen toe als de groei of de bodemanalyse een tekort aan voedingsstoffen aangeven.

Vermijd overmatige stikstofbemesting, want dit kan leiden tot grote bladeren en krachtige stengels ten koste van de vruchtproductie.

Kweek in kas in België

In België biedt de kasbouw verschillende voordelen.

Zaden kunnen in het voorjaar binnen worden gekweekt, bij voorkeur met onderste warmte.

Jonge planten moeten alleen worden geplant wanneer de groeiomgeving betrouwbaar warm is.

In een onverwarmde kas is het planten vaak het veiligste in het late voorjaar of het vroege zomerseizoen, afhankelijk van de werkelijke nachttemperaturen.

Verstrek goede ventilatie, voldoende afstand tussen de planten en regelmatige oogst om de productiviteit te behouden.

Oogsten

Okrapitten ontwikkelen zich snel bij warm weer.

Inspecteer de planten elke dag of twee keer tijdens de piekproductie.

Maak de oogst wanneer de pitten nog jong en zacht zijn, voordat de zaden groter worden en de pittenwanden vezelachtig worden.

Frequent oogsten stimuleert de voortzetting van de productie.

Groeiomstandigheden

Andere specificaties

Voortplanting van Okra

Okra wordt voornamelijk gekweekt door zaad.

In tegenstelling tot veel vaste kruiden wordt het niet normaal gesproken vermenigvuldigd door stekken of delen, omdat zaadvermeerdering eenvoudig, economisch en geschikt is voor commerciële productie.

De zaden zijn relatief groot en ontwikkelen zich in volwassen, droge peulen.

Voor een succesvolle kieming is warmte essentieel.

Zaden kunnen meerdere uren in water op kamertemperatuur worden geweekt voordat ze worden geplant, om de zaadlaag zachter te maken. Het weken is echter niet altijd nodig.

Zaai de zaden rechtstreeks in individuele potten of modules om wortelverstoring te minimaliseren.

Moeilijkheden en uitdagingen

Laag temperatuur

Okra is uiterst gevoelig voor koude groeiomstandigheden.

Koolgrond vertraagt de kieming, vertraagt de wortelontwikkeling en kan ervoor zorgen dat zaailingen niet goed ontkiemen.
Voor Belgische telers is voldoende warmte de belangrijkste vereiste.

Foutige vruchtontwikkeling

Laag temperaturen, onvoldoende zonlicht, watertekort of extreme hitte kunnen de bloei en de ontwikkeling van de pitten beïnvloeden.
Gezonde planten hebben constante groeiverhoudingen nodig om hun productiviteit te behouden.

Overgroeiende zaden

Okra-pitten kunnen verrassend snel hard en vezig worden.
In warme periodes kan het nodig zijn om elke dag of om de dag te oogsten.

Keuringsproblemen

Afdikken, witte vliegen en spintmijten kunnen problematisch worden, vooral in kasplanten.
Regelmatige monitoring en geschikte biologische bestrijding kunnen helpen om besmettingen te voorkomen.

Rootverstoring

Okra ontwikkelt een sterk wortelsysteem en kan slecht reageren op een ruw transplantatieproces.
Het kweken van zaailingen in individuele modules of biologisch afbreekbare potten kan de stress tijdens de transplantatie verminderen.

Zaden sparen

Verscheidenheid van okra-cultivars kunnen door insectenactiviteit kruisbestuiving veroorzaken.
Tuinders die puristische zaadlijnen willen behouden, moeten geschikte isolatiemethoden of gecontroleerde bestuivingstechnieken toepassen.

Conclusie

Okra is een van de meest lonende tropische groenten voor tuinders die geïnteresseerd zijn in ongewone eetbare gewassen.
De sierlijke bloemen, de snelle groei, de kleurrijke vruchten en de uitzonderlijke culinaire veelzijdigheid maken het waardevol voor zowel de voedselproductie als voor decoratieve plantenbeplanting.
In koudere Europese klimaten is het succesvolle kweken vooral afhankelijk van warmte, zonlicht en een goede timing.
Voor telers met een kas biedt okra de mogelijkheid om een echt tropisch groente te oogsten, terwijl ze tegelijkertijd genieten van de schoonheid van een bloeiende hibiscussoort.

Behoud en opslag

Okra is het beste te eten kort na het oogsten, omdat de peulen relatief snel hun kwaliteit verliezen.

Verse pitten moeten stevig en zacht zijn en vrij van donkere, door water bevochtigde plekken.

Vermijd het wassen van de zakjes voordat ze worden gekoeld, tenzij ze grondig worden gedroogd. De overtollige oppervlaktemoisture kan namelijk de veroudering versnellen.

In de keuken

Okra is een van de meest veelzijdige tropische groenten ter wereld en komt voor in de keukens van Afrika, India, het Midden-Oosten, het Caribisch gebied, het Middellandse Zeegebied en Zuid-Amerika.

De smaak is mild, licht grastachtig en wordt soms vergeleken met groene bonen of asperges.

Het kenmerkende culinaire aspect van okra is de slijmachtige massa, een natuurlijke oplosbare vezel die vloeistoffen dikker maakt tijdens het koken.

Hoewel sommige mensen deze textuur niet leuk vinden, wordt deze zeer gewaardeerd in veel traditionele gerechten.




Gebruikelijke culinaire toepassingen

• 1. Afrikaanse soepen en stoofschotels
  Okra is een belangrijk ingrediënt in talrijke gerechten uit West- en Centraal-Afrika.
  De slijmachtige component zorgt voor een natuurlijke verdikking van de consistentie, vooral bij soepen die worden geserveerd met fufu, rijst of andere basisvoedingsmiddelen.
• 2. Louisiana Gumbo
  Okra wordt historisch gezien in verband gebracht met gumbo, een van de meest herkenbare gerechten van de keuken van Louisiana.
  Het groenteproduct voegt smaak, textuur en natuurlijke verdikkingskracht toe.
• 3. Indiase Bhindi Masala
  In India is okra veelal bekend als bhindi en wordt vaak bereid met uien, tomaten, kurkuma, komijn, koriander en andere kruiden.
  Bhindi Masala is een van de meest populaire bereidingen, waarbij zachte okra gaar wordt gekookt tot lichtbruin en vervolgens bedekt wordt met aromatische kruiden.
  Om de karakteristieke slome textuur te verminderen, worden de pitten vaak grondig gedroogd voordat ze worden gesneden en worden ze in een brede pan gekookt zonder veel te roeren.
• 4. Midden-Oosterse Bamya
  In heel het Midden-Oosten staat okra bekend als bamya of gerelateerde regionale namen.
  Het wordt traditioneel gaar gekookt met tomaten, knoflook, uien en soms lamsvlees of rundvlees.
  Het resultaat is een rijke, hartige stoofpot die vaak wordt geserveerd met rijst of brood.
  In landen zoals Egypte, Libanon, Turkije en Irak is bamya een belangrijk onderdeel van de regionale keuken.
• 5. Caribische keuken
  Okra wordt overal in het Caribisch gebied gebruikt in soepen, stoofschotels, rijstgerechten en bereidingen met zeevruchten.
  Het wordt vooral geassocieerd met gerechten in de callaloo-stijl, waarbij okra naast de bladgroenten ook textuur en dikte kan toevoegen.
• 6. Gegrilde en geroosterde okra
  De hele jonge okra-pitten kunnen worden gegrild of geroosterd met olijfolie, knoflook, paprika en zeezout.
  Het koken bij hoge temperaturen zorgt voor een licht krokante buitenkant en vermindert de perceptie van slijm.
  Dit is een van de eenvoudigste manieren om okra aan mensen te laten kennismaken die niet bekend zijn met de traditionele textuur ervan.
• 7. Gepekte okra
  Jonge, zachte peulen zijn uitstekend geschikt voor het klaarmaken van zuurkool.
  Ze behouden een aantrekkelijke vorm en kunnen een aangename, scherpe textuur krijgen wanneer ze worden bewaard in een azijnoplossing volgens een geverifieerde receptuur.
  Geperste okra is vooral populair in het zuidelijk deel van de Verenigde Staten.
• 8. Gebakken okra
  Gesneden okra kan worden ingelegd met maïszetmeel of gemengde meelsoorten en worden gebakken tot ze goudbruin zijn.
  Deze bereiding is vooral verbonden met de keuken van het zuidelijk deel van Amerika.
  De krokante buitenkant contrasteert met het zachte binnenste.
• 9. Okra in mediterrane keuken
  Okra combineert mooi met tomaten, olijfolie, knoflook, citroen en verse kruiden.
  Het kan langzaam worden gebakken in tomatensaus of als bijgerecht bij groenten worden bereid.
  In Griekenland, Bamies laders Het is een traditioneel gerecht dat okra bevat en wordt gekookt met tomaten en olijfolie.
• 10. Eetbare bloemen, bladeren en zaden
  Okra biedt meer dan alleen zijn bekende bollen.
  De jonge bladeren kunnen worden gekookt als bladgroenten, terwijl de bloemen kunnen worden gebruikt in eetbare preparaten wanneer ze zonder ongeschikte chemische behandelingen worden verbouwd.
• Volwassen zaden kunnen worden geroosterd, gemalen of gebruikt in traditionele bereidingen, hoewel hun culinaire kwaliteit aanzienlijk verschilt van de zachte zaadpitten.
• Zeef de pulp voor gebruik om de zaden te verwijderen en de textuur te verbeteren.
• Een kleine hoeveelheid citroen- of limoensap kan de natuurlijke pittigheid van de vrucht in recepten versterken.
  
  
  

Hoe kunt u de slappe textuur van okra verminderen?

De slijmachtige substantie die in okra voorkomt is volledig natuurlijk en eetbaar.

Voor gerechten waar een minder viskeuze textuur de voorkeur heeft:

• Droge pitten grondig afspoelen voordat ze worden gesneden.
• Gebruik indien mogelijk hele pitten.
• Kook bij relatief hoge temperaturen.
• Vermijd het overvol maken van de pan.
• Voeg zuurderende ingrediënten toe, zoals tomaten of citroensap.
• Vermijd overmatig roeren.
• De vruchten oogsten terwijl ze nog jong en zacht zijn.

Voor soepen en stoofschotels is het slijm echter vaak wenselijk omdat het een natuurlijke verdikkingsfactor is.

Mediterraan tomaat en knoflookokra

Een kleurrijke Mediterraan gerecht dat zachte okra combineert met rijpe tomaten, olijfolie, knoflook en verse kruiden.

Ingrediënten — 4 porties

• 500 g verse jonge okra
• 400 g rijpe tomaten, in blokjes gesneden
• 1 middelgrote ui, fijngesneden
• 3 teentjes knoflook, gehakt
• 3 eetlepels olijfolie
• 1 eetlepel citroensap
• 1 theelepel zoete paprika
• ½ theelepel gemalen komijn
• Zout en versgemalen zwarte peper
• Verse peterselie of koriander
• Optioneel: een kleine snufje chilipepers

Voorbereiding

1. Was de okra en droog deze grondig met een schone keukenhanddoek.
2. Snij de stengels voorzichtig af zonder diep in de peulen te snijden.
3. Verhit olijfolie in een grote pan op middelhoog vuur.
4. Voeg de ui toe en kook ongeveer vijf minuten tot deze zacht is geworden.
5. Voeg de knoflook, paprikapoeder en komijn toe en roer kort door totdat het aangenaam geurig is.
6. Voeg de gehakte tomaten toe en kook ze ongeveer 8–10 minuten, totdat ze een saus vormen.
7. Voeg de okra toe en bestrijk de peren zachtjes met de tomatenmix.
8. Laat de deksel op en kook het mengsel ongeveer 15–20 minuten of tot de okra gaar is. Voeg indien nodig een kleine hoeveelheid water toe.
9. Roer voorzichtig en vermijd overmatige mixen.
10. Sluit af met citroensap, verse kruiden en versgemalen zwarte peper.

Chefstip: Voor een intensere smaak en een stevigere textuur, bak de hele okra-pitten lichtjes voordat je ze aan de tomatensaus toevoegt.

Serveer met rijst, couscous, warme flatbread of geroosterde aardappelen.

De appels zijn behoorlijk zuur, maar met een heerlijk zoete ondertoon. Het vruchtvlees smelt in je mond en past heel goed bij de textuur van de luchtige rijst. Dit past heel goed bij geroosterd lamsvlees en varkensvlees. Het is een fantastisch (en makkelijk) bijgerecht voor elk feest dat je voorbereidt!

Disclaimer - de informatie hier is bedoeld als leidraad. Het is niet bedoeld ter vervanging van het advies van een getrainde medische professional.

Voedingswaarde

Okra is een voedingsrijke, laag-calorie plantensoort die vezels bevat, vitamine C, vitamine K, foliumzuur, magnesium en verschillende natuurlijke antioxidanten.

De unieke slijmachtige massa bestaat grotendeels uit oplosbare polysachariden, die bijdragen aan de karakteristieke textuur van het groenproduct.

Jonge peulen bevatten ook onoplosbare vezels, wat bijdraagt aan de totale vezelinname.

Okra is bijzonder interessant van voedingswaarde omdat het een relatief lage energie-dichtheid combineert met vezels en verschillende essentiële micronutriënten.

Voordelen van het eten van Naranjilla

Okra biedt verschillende voordelen op het gebied van voedingsstoffen wanneer het wordt gegeten als onderdeel van een gevarieerde en uitgebalanceerde voeding.
Hoewel de traditionele geneeskunde talrijke eigenschappen aan de plant toeschrijft, zijn niet alle beweerde voordelen vastgesteld door middel van hoogwaardige klinische studies bij mensen.

1. Ondersteunt de spijsvertering

• Okra bevat zowel oplosbare als onoplosbare vezels.
• Fibre ondersteunt de normale darmfunctie en draagt bij aan regelmatige ontlasting.
• De vezelrijke textuur maakt okra ook een unieke bron van oplosbare plantaardige polysachariden.
  
  2. Draagt bij aan een hartgezond dieet
  
• Okra bevat van nature weinig verzadigd vet en natrium.
• De vezelinhoud ervan kan bijdragen aan een gezonde voedingspatroon voor het hart, vooral wanneer het wordt bereid met groenten, peulvruchten en onverzadigde vetten.
• Laboratorium- en dierstudies hebben onderzocht of specifieke bestanddelen van okra invloed hebben op het cholesterolmetabolisme, maar er zijn nog steeds beperkte gegevens beschikbaar over mensen.
  
  3. Verstrekt antioxidante verbindingen
  
• Okra bevat vitamine C, flavonoïden en fenolische verbindingen.
• Deze stoffen dragen bij aan het antioxidatieve profiel ervan.
• Antioxidanten spelen verschillende functies bij de bescherming van biologische moleculen, maar de laboratoriumactiviteit van antioxidanten vertaalt zich niet automatisch in een bewezen preventie van ziekten.
  
  4. Ondersteunt een normale immuunfunctie
  
• Vitamine C draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.
• Een portie van 100 g rauwe okra bevat ongeveer 23 mg vitamine C.
  
  5. Verstrekt foliumzuur
  
• Okra bevat foliumzuur, een essentieel vitamine dat betrokken is bij de normale celverdeling en de vorming van genetisch materiaal.
• Een voldoende inname van foliumzuur is vooral belangrijk tijdens de zwangerschap, hoewel okra alleen al niet alle foliumzuurbehoeften kan dekken.
  
  6. Ondersteunt normale bloedstolling
  
• Okra bevat vitamine K, die bijdraagt aan een normale bloedstolling en de gezondheid van de botten.
• Mensen die vitamine K-antagonisten gebruiken, moeten een constante inname van vitamine K handhaven en de medische aanwijzingen opvolgen.
  
  7. Kan helpen de inname van voedingsvezels te verhogen
  
• De toevoeging van okra aan soepen, groentegerechten en stoofschotels is een praktische manier om de verscheidenheid aan voedingsmiddelen met vezels in het dieet te vergroten.
• De natuurlijke verdikkende eigenschappen ervan kunnen ook de behoefte aan bepaalde verfijnde verdikkingsmiddelen verminderen.
  
  8. Handig bij evenwichtige voeding voor het bloedsuikergehalte
  
• Okra bevat relatief weinig calorieën en bevat vezels.
• Sommige voorlopige studies hebben de mogelijke effecten van okra-extracten op de glucosemetabolisme onderzocht, maar er zijn onvoldoende gegevens om okra aan te bevelen als behandeling voor diabetes.
  
  
• Belangrijk: Okra is een voedzaam groente, geen vervanging voor voorgeschreven medicatie of professionele medische zorg.

Tips om de voedingswaarde te maximaliseren 

De oogst van jonge zaadpollen

Jonge okra-pitten zijn over het algemeen zachter en aangename te eten dan volwitte pitten.
Regelmatige oogst zorgt ook voor een voortdurende bloei en vruchtproductie.

Vermijd overkoken

Langdurig koken kan de opname van bepaalde hittegevoelige en wateroplosbare voedingsstoffen, waaronder vitamine C, verminderen.
Stomen, snel sauteren en bakken zijn nuttige alternatieven.

Gebruik de kookvloeistof

Wanneer okra wordt gekookt in soepen en stoofschotels, blijven de wateroplosbare stoffen die in het vocht terechtkomen, deel van het gerecht.
Hierdoor zijn traditionele okrasoepen een praktische manier om het hele preparaat te gebruiken.

Combineer met gezonde vetten

Het koken van okra met olijfolie of andere onverzadigde vetten zorgt voor een volwaardig gerecht en kan helpen bij de opname van vetoplosbare stoffen uit het totale voedingspatroon.

Voeg ingrediënten met vitamine C toe

Door okra te combineren met tomaten, citroen of paprika wordt de smaak versterkt en wordt de voedingsdiversiteit vergroot.
Vitamine C helpt ook de opname van niet-haemisch ijzer uit plantaardige voedingsmiddelen te verbeteren.

Probeer verschillende cultivars

Groene, rode en licht-geelvleugelde okra-cultivarissen kunnen verschillen in pigmentatie en fytochemische samenstelling.
Het kweken van verschillende variëteiten biedt culinaire diversiteit en de mogelijkheid om verschillende smaken en texturen te ontdekken.

Vershoudpotjes zorgvuldig bewaren

Okra wordt relatief snel bederfelijk na het oogsten.
Voor de beste eetkwaliteit gebruik je de verse vruchten wanneer mogelijk.

Voeg okra toe aan een gevarieerde voeding

Okra is het meest voordelig als onderdeel van een dieet dat veel verschillende groenten, fruit, peulvruchten, volle granen en andere voedingsrijke voedingsmiddelen bevat.
Geen enkel groente biedt alle essentiële voedingsstoffen.